Có một câu hỏi gửi đến tôi mà tôi đọc xong phải ngồi lặng đi một lúc. Chị ấy viết:
“Cô ơi, em thấy mọi người kinh doanh rất thành công và giàu có. Em cũng kinh doanh mà thu không đủ chi. Tháng nào cũng bù lỗ, giờ em gồng sắp không nổi. Em phải làm sao để kinh doanh thành công ạ?”
Tôi đọc dòng đó, và tôi thấy lại chính mình của nhiều năm về trước.
Chị có nhận ra mình trong cảnh này không
Bây giờ là gần nửa đêm. Spa đã đóng cửa. Nhân viên về hết rồi. Chỉ còn mình chị ngồi lại dưới ánh đèn, trước mặt là một cuốn sổ và một cái máy tính bỏ túi.
Chị bấm. Tiền mặt bằng. Tiền điện nước. Tiền lương nhân viên — dù tháng này khách vắng, lương vẫn phải trả đủ. Tiền nhập mỹ phẩm. Tiền máy móc còn đang trả góp. Rồi chị bấm phần thu vào.
Và con số cuối cùng hiện ra: nó âm.
Chị xóa đi, bấm lại. Như thể bấm lại lần nữa thì nó sẽ khác. Nhưng nó vẫn âm.
Chị mở điện thoại lên cho đỡ nghĩ. Lướt một vòng. Người ta khoe spa đông nghịt khách, khoe doanh thu, khoe đi du lịch. Ai cũng đang thành công. Chỉ có chị là đang ngồi đây, giữa đêm, gồng một cái spa mà tháng nào cũng nuốt tiền của chị.
Và trong đầu chị vang lên cái câu độc ác nhất — cái câu mà tôi cá là chị đã tự nói với mình không dưới một lần:
“Hay là… mình không có duyên kinh doanh?”
Tôi không viết ra cảnh đó để chị thấy mình khổ
Tôi viết ra vì tôi muốn chị biết một điều: chị không hề đơn độc, và chị không hề kém cỏi.
Chị bỏ vốn liếng — có khi là cả tiền dành dụm bao năm, có khi là tiền vay. Chị bỏ tuổi trẻ, bỏ những buổi tối lẽ ra được ở bên con, để đứng ở đây làm một cái nghề tử tế: làm cho phụ nữ đẹp hơn, tự tin hơn. Chị xứng đáng được sống được bằng nghề của mình.
Việc chị đang è cổ gồng lỗ mỗi tháng — đó không phải vì chị lười, không phải vì chị dở. Nó bất công. Và nó có thật một nguyên nhân, một nguyên nhân sửa được.
Vì sao người chăm chỉ như chị vẫn lỗ
Đây là sự thật mà không ai nói với chị ngày chị mở spa: giỏi tay nghề và giỏi kinh doanh là hai chuyện hoàn toàn khác nhau.
Chị học nghề rất giỏi. Chị soi da chuẩn, tay chị mát, khách nào vào tay chị cũng ưng. Nhưng chưa ai dạy chị cách để có khách đều đặn, cách định giá để có lãi, cách để một buổi khách đến thành nhiều buổi, cách để chị không phải tự tay làm tất cả mọi việc rồi kiệt sức.
Chị đang lỗ không phải vì chị làm nghề tệ. Chị đang lỗ vì chị đang làm kinh doanh bằng bản năng — mở cửa, chờ khách, ai tới thì làm, hết. Không có hệ thống nào phía sau để biến sức lao động của chị thành lợi nhuận.
Kẻ đang lấy đi giấc ngủ của chị mỗi đêm không phải là thị trường, không phải là đối thủ. Nó là khoảng trống nơi lẽ ra phải có một hệ thống kinh doanh — mà chưa ai chỉ cho chị.
Điều đã thay đổi tất cả với tôi
Tôi kể chị nghe. Tôi cũng từng ngồi đúng dưới ánh đèn đó, cũng từng bấm đi bấm lại cái máy tính, cũng từng tự hỏi mình có phải sinh ra để làm việc này không.
Cho đến ngày tôi hiểu ra: tôi phải thôi làm một người thợ giỏi cô đơn, và bắt đầu làm một người chủ có hệ thống. Tôi ngồi xuống bóc tách từng mảnh: khách đến từ đâu, vì sao họ chọn tôi, vì sao họ quay lại, mỗi khách đáng giá bao nhiêu, tôi phải làm gì mỗi ngày để cỗ máy đó chạy — kể cả khi tôi không đứng ở đó.
Chính con đường đi từ “người thợ gồng một mình” sang “người chủ có hệ thống” ấy, sau này tôi hệ thống lại thành khóa Xây Dựng Thương Hiệu Cá Nhân. Không phải để dạy chị làm nghề — chị đã giỏi nghề rồi. Mà để khách biết đến chị, tin chị và chọn chị — để cái spa của chị có một dòng khách đều đặn nuôi sống chị, thay vì ăn mòn chị.
Tôi đã đi cùng rất nhiều chị chủ spa trên đúng con đường này. Có chị đến với tôi trong đúng cái đêm âm tiền như chị bây giờ.
Cái giá của việc cứ để yên
Tôi sẽ không hứa với chị một phép màu sau một đêm. Nhưng tôi muốn chị hình dung thật rõ hai ngã rẽ.
Nếu tối nay chị đóng máy tính lại và ngày mai vẫn mở cửa, chờ khách, làm bằng bản năng như cũ — thì sáu tháng nữa, một năm nữa, chị vẫn sẽ ngồi ở đúng cái ghế này, dưới đúng ánh đèn này, bấm lại đúng con số âm này. Chỉ khác là chị sẽ mệt hơn, và niềm tin vào chính mình sẽ mỏng hơn.
Còn nếu chị chịu dừng việc gồng một mình, để một người đã đi qua con đường đó cầm tay chỉ cho chị từng bước — thì cái đêm ngồi tính tiền của chị có thể là một trong những đêm cuối cùng chị phải khóc vì con số.
Chị đã gồng đủ lâu rồi. Đừng gồng thêm một mình nữa.
» ĐĂNG KÝ khóa Xây Dựng Thương Hiệu Cá Nhân — để tôi đồng hành cùng chị
Chị nhắn cho tôi. Kể tôi nghe cái spa của chị. Chỉ một buổi trò chuyện thôi, để chị thấy rằng con số âm kia không phải là bản án — nó chỉ là một bài toán chưa có người chỉ cách giải.
Leave a Reply